Otizm Spektrum Bozukluğu Engelli Rapor Oranı 2026: ÇÖZGER Dereceleri, Yetişkin Cetveli ve Yasal Haklar
2026 Otizm engelli rapor oranları: Çocuklar için ÇÖZGER ÖKGV/ÇİÖGV dereceleri, yetişkin otizm psikiyatri cetveli, evde bakım parası, ÖTV'siz araç ve özel eğitim kılavuzu.
📌 İçindekiler Rehberi
Maaş Yatış ve Hak Güncellemelerini Kaçırmayın
81 ilin evde bakım maaşı ve engelli hakları duyuruları anında cebinize gelsin.
Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) ve Asperger Sendromu; Çocuk Psikiyatrisi ve Erişkin Ruh Sağlığı polikliniklerinde değerlendirilen, bireyin sosyal iletişim, etkileşim ve davranış örüntülerinde nörogelişimsel farklılıklar yaratan kalıcı bir durumdur. 18 yaş altı çocuklarda ÇÖZGER (Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu) yönetmeliği uygulanırken, 18 yaşını doldurmuş bireylerde Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Yönetmeliği hükümleri esas alınır. Otizm tanılı bireylerin ve ailelerinin en çok araştırdığı konular; rapor derecelerinin sağladığı ücretsiz özel eğitim (RAM), evde bakım maaşı, ÖTV'siz araç alımı ve vasi tayini haklarıdır.
⚡ Hızlı Özet: Otizmde Engelli Rapor Oranı Kaç Verilir?
18 Yaş Altı Çocuklarda: Otizmin şiddetine göre ÇİÖGV (%70-79 dengi), BÖGV (%80-89 dengi) veya ÖKGV (%90+ dengi) verilir. ÖKGV derecesi %100 ÖTV Muafiyetli Sıfır Araç Alımı sağlarken; ÇİÖGV ve BÖGV dereceleri Evde Bakım Parası bağlatır.
18 Yaş Üstü Yetişkinlerde: Hafif otizm %40, orta düzey otizm %60 - %70, ağır düzeyde ve bağımsız yaşayamayan otizm olguları ise %80 - %90 (Tam Bağımlı) oran almaktadır.
1. ÇÖZGER Kapsamında Çocuklarda Otizm Dereceleri ve Haklar Tablosu
Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları hekimlerince yapılan klinik değerlendirmede çocuğun konuşma, göz teması, takıntılı davranışlar ve öz bakım becerileri incelenerek aşağıdaki kategorilerden biri belirlenir:
| ÇÖZGER Derecesi | Otizm Şiddeti ve Fonksiyon Düzeyi | Yetişkin Oran Karşılığı | Kazanılan Başlıca Haklar |
|---|---|---|---|
| İÖGV (İleri Düzey) | Hafif Atipik Otizm / Yüksek Fonksiyonlu Asperger | %60 – %69 | Ücretsiz RAM Özel Eğitim Desteği (Haftada 2 gün), Engelli Kimlik Kartı, Ücretsiz Ulaşım. |
| ÇİÖGV (Çok İleri Düzey) | Orta Şiddette Otizm / Konuşma ve İletişim Güçlüğü | %70 – %79 | EVDE BAKIM MAAŞI, 18 Yaş Altı Engelli Yakını Aylığı, Su/Elektrik İndirimi. |
| BÖGV (Belirgin Düzey) | Ağır Otizm / Yoğun Davranış Problemleri ve Ekolali | %80 – %89 | EVDE BAKIM MAAŞI, Tam Bağımlı Bakım Desteği, Annelere Erken Emeklilik Primi. |
| ÖKGV (Özel Koşul) | Ağır / Derin OSB + Zihinsel Yetersizlik Eşliği | %90 ve Üzeri | %100 ÖTV'SİZ SIFIR ARAÇ ALIMI, MTV Muafiyeti, Evde Bakım Parası. |
ÖTV muafiyetinde 2026 yılı 2.873.972 TL araç tavan fiyatını hesaplamak için ÖTV Muafiyet Hesaplama Robotu aracımızı inceleyebilirsiniz.
2. Yetişkin Bireylerde Otizm Engelli Oranı Cetveli (18 Yaş Üstü)
18 yaşını dolduran bireylerde Çocuk Sağlık Kurulu raporu sona erer ve Erişkin Engellilik Sağlık Kurulu'na başvurulur:
- Hafif Düzeyde Yaygın Gelişimsel Bozukluk (Destekle Çalışabilen): %40 ➔ EKPSS'ye girme ve engelli kadrosunda memur olma hakkı kazanır. Puan hesabı için EKPSS Puanmatik Robotu sayfamıza bakın.
- Orta Düzeyde Yaygın Gelişimsel Bozukluk (Çalışma Gücü Kaybı Belirgin): %60 – %70 ➔ Malulen emeklilik ve 2022 engelli aylığı hakkı.
- Ağır Düzeyde Otizm (Öz Bakımını Yapamayan, Tam Bağımlı): %80 – %90 ➔ Vasi tayini ile işlem yapma, Evde Bakım Maaşı ve ÖTV muafiyeti.
3. Otizmli Çocuğu Olan Annelerin Erken Emeklilik Hakkı (5510 SK Madde 28)
5510 sayılı Kanun'un 28. maddesi uyarınca; sağlık kurulunda 'Ağır Engelli', 'Tam Bağımlı' veya ÇÖZGER'de BÖGV/ÇİÖGV/ÖKGV derecesi bulunan otizmli çocuğa sahip sigortalı çalışan annelerin:
- Çocuğun bakımında geçen çalışma sürelerinin dörtte biri (%25'i) prim ödeme gün sayısına ilave edilir (Örn: 4 yıl çalışan anneye 5 yıl prim yazılır).
- Eklenen bu süreler aynı zamanda emeklilik yaş haddinden doğrudan düşülür. Böylece anne 3 ila 5 yıl daha erken emekli olabilir. Kalan prim gününüzü Engelli Emeklilik Hesaplama Motoru ile sorgulayabilirsiniz.
4. Otizm Raporu Alırken İzlenmesi Gereken Adımlar
- MHRS Çocuk/Erişkin Psikiyatri Randevusu: Yetkili bir Devlet veya Şehir Hastanesinden randevu alınır.
- Gelişimsel Testler ve Gözlem: CARS (Çocukluk Otizmi Derecelendirme Ölçeği), WISC-R zeka testi ve Denver II gelişim testleri uygulanır.
- Sağlık Kurulu Heyeti ve e-Rapor: Kurul çocuğun eğitim ve rehabilitasyon gereksinimini raporlar; rapor e-Devlet sistemine yüklenir.
- RAM Başvurusu: İlçe Rehberlik ve Araştırma Merkezi'ne (RAM) gidilerek MEB onaylı haftalık 2 saat bireysel + 1 saat grup ücretsiz özel eğitim planı çıkarılır.
Otizm tanısı konulan çocuk ömür boyu engelli raporlu mu kalır?
Hayır. Erken yaşta yoğun özel eğitim alan atipik otizmli çocuklarda gelişimsel iyileşme görülebilir. Raporlar genellikle 1, 2 veya 3 yıllık süreli verilir ve periyodik heyet muayenesiyle güncellenir.
Otizm raporu olan birey EKPSS ile memur olabilir mi?
Evet. 18 yaş üstü en az %40 oranında erişkin raporu olan hafif ve orta düzey otizmli vatandaşlarımız Zihinsel veya Genel Engelli kategorisinden EKPSS'ye girerek kamu personeli olabilir.
Otizm raporuyla ÖTV muafiyetli araç almak için vasi kararı şart mı?
18 yaş üstü %90 raporlu veya zihinsel yetersizliği eşlik eden bireylerde Sulh Hukuk Mahkemesi'nden Vasi Tayini Kararı ve ayrıca Araç Alımı İçin Ek Yetki Kararı alınması yasal zorunluluktur.
Özel eğitim ücretini devlet mi karşılıyor?
Evet. ÇÖZGER veya engelli raporuna istinaden RAM tarafından düzenlenen Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu ile MEB'e bağlı özel eğitim merkezlerindeki eğitim ücretinin tamamı devlet bütçesinden ödenir.
Otizmli bireyler askerlikten muaf tutulur mu?
Evet. TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği Hastalıklar Çizelgesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları D Dilimi uyarınca otizm tanısı bulunan tüm erkek yükümlüler askerlikten kesin olarak muaftır.
