ÇÖZGER Raporu Nedir? 2026 Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu Dereceleri, Haklar ve Denklik Tablosu
18 yaş altı çocuklar için ÇÖZGER raporu nedir, nereden ve nasıl alınır? ÖGV, HÖGV, OÖGV, İÖGV, ÇİÖGV, BÖGV, ÖKGV derecelerinin yetişkin yüzde (%) karşılıkları, evde bakım maaşı, ÖTV'siz araç ve özel eğitim kılavuzu.
📌 İçindekiler Rehberi
Maaş Yatış ve Hak Güncellemelerini Kaçırmayın
81 ilin evde bakım maaşı ve engelli hakları duyuruları anında cebinize gelsin.
18 yaşını henüz doldurmamış (0-18 yaş aralığındaki) çocuklarımızın fiziksel, zihinsel ve ruhsal gelişimleri sürekli ve dinamik bir seyir izlediği için; 20 Eylül 2026 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelikle çocuklarda sayısal engellilik yüzdeleri (%40, %60, %80 gibi) tamamen kaldırılmış ve yerine ÇÖZGER (Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu) sistemi getirilmiştir. Sağlık kurulu heyetlerince çocuklara verilen ÖGV, BÖGV, ÇİÖGV, ÖKGV gibi kategorik derecelerin kamu kurumlarındaki yüzde kaça denk düştüğü ve hangi yasal hakları sağladığı ailelerin en çok araştırdığı konuların başındadır. Bu rehberde, tüm ÇÖZGER derecelerini, haklar tablosunu, bakım maaşı ve ÖTV muafiyeti koşullarını bulabilirsiniz.
⚡ Hızlı Mevzuat Özeti: ÇÖZGER Dereceleri ve Haklar Denklik Kuralı
ÇÖZGER raporlarında sayısal yüzde yazmaz; ancak kamu kurumlarındaki yasal denklikleri şöyledir: ÖKGV (Özel Koşul Gereksinimi Vardır) derecesi yetişkinlerde %90 üzeri orana denk kabul edilir ve %100 ÖTV Muafiyetli Sıfır Araç Alımı hakkı sağlar. BÖGV (%80-89) ve ÇİÖGV (%70-79) dereceleri ise 2828 SK Evde Bakım Parası alabilmek için gerekli olan 'Ağır Engellilik / Tam Bağımlılık' şartını sağlar.
1. ÇÖZGER Dereceleri, Yetişkin Yüzde (%) Karşılıkları ve Haklar Tablosu (2026)
Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik Ek-3 Çizelgesi uyarınca tüm dereceler:
| ÇÖZGER Kısaltması | Resmi Gereksinim Düzeyi | Yetişkin Engelli Oranı Dengi | Kazanılan Temel Yasal Haklar |
|---|---|---|---|
| ÖGV | Özel Gereksinimi Vardır | %20 – %39 | Özel eğitim ve rehabilitasyon desteği (RAM), kaynaştırma eğitimi. |
| HÖGV | Hafif Düzeyde Özel Gereksinimi Vardır | %40 – %49 | Engelli kimlik kartı, ücretsiz şehir içi ulaşım, su indirimi, 18 yaş altı engelli yakını aylığı. |
| OÖGV | Orta Düzeyde Özel Gereksinimi Vardır | %50 – %59 | Engelli kimlik kartı, ücretsiz ulaşım, EKPSS kura hakkı, sosyal yardım önceliği. |
| İÖGV | İleri Düzeyde Özel Gereksinimi Vardır | %60 – %69 | Engelli yakını aylığı, vergi muafiyetleri, eğitim araç-gereç desteği. |
| ÇİÖGV | Çok İleri Düzeyde Özel Gereksinimi Vardır | %70 – %79 | EVDE BAKIM MAAŞI (15.754 TL), yüksek kademe engelli yakını aylığı, engelli konut önceliği. |
| BÖGV | Belirgin Düzeyde Özel Gereksinimi Vardır | %80 – %89 | EVDE BAKIM MAAŞI, tam bağımlı bakım hakları, anneye erken emeklilik prim ilavesi. |
| ÖKGV | Özel Koşul Gereksinimi Vardır | %90 ve Üzeri (Ağır) | %100 ÖTV'SİZ ARAÇ ALIMI, Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) muafiyeti, Evde Bakım Parası. |
Bakım maaşı uygunluğunuzu sorgulamak için Maaş ve Gelir Uygunluk Robotu sayfamızı inceleyebilirsiniz.
2. ÇÖZGER ile Evde Bakım Parası Nasıl Alınır?
2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu uyarınca, 18 yaş altı özel gereksinimli bir çocuk için anne veya babaya aylık bakım maaşı ödenebilmesi için raporda şu derecelerden en az birinin bulunması şarttır:
- Çok İleri Düzeyde Özel Gereksinimi Vardır (ÇİÖGV)
- Belirgin Düzeyde Özel Gereksinimi Vardır (BÖGV)
- Özel Koşul Gereksinimi Vardır (ÖKGV)
Bu 3 dereceden birine sahip olan çocuklar, mevzuat gereği yetişkinlerdeki 'Tam Bağımlı Engelli' statüsüne denk kabul edilir ve hanede kişi başına düşen geliri 18.716 TL altında olan ailelere her ay düzenli evde bakım parası ödenir.
3. ÇÖZGER Raporu ile ÖTV Muafiyetli Araç Alımı (ÖKGV Kuralı)
Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) Özel Tüketim Vergisi Uygulama Tebliği uyarınca; 18 yaşından küçük çocuklar adına ÖTV muafiyetli sıfır otomobil satın alabilmek için ÇÖZGER raporunda tek bir ifade aranır:
'ÖZEL KOŞUL GEREKSİNİMİ VARDIR (ÖKGV)'. Raporda ÇİÖGV veya BÖGV yazması araç alımı için yeterli değildir; mutlaka ÖKGV ibaresinin tescil edilmesi gerekir. 2026 yılı 2.873.972 TL araç alım üst limit hesaplaması için ÖTV Muafiyet Hesaplama Robotu aracımızı kullanabilirsiniz.
4. Adım Adım ÇÖZGER Başvuru ve Sağlık Kurulu Süreci
- MHRS Çocuk Sağlık Kurulu Randevusu: MHRS portalından veya Alo 182 üzerinden yetkili Çocuk Sağlık Kurulu bulunan bir Devlet veya Şehir Hastanesinden randevu alınır.
- Çocuk Branş Hekimleri Muayenesi: Çocuk Nörolojisi, Çocuk Psikiyatrisi, Göz, KBB, Ortopedi ve Çocuk Gelişimi uzmanlarınca muayeneler tamamlanır.
- Kurul Değerlendirmesi ve e-Rapor: Kurul çocuğun bağımsızlık düzeyini değerlendirerek gereksinim kategorisini belirler; rapor e-Devlet sistemine yüklenir.
- RAM ve Özel Eğitim Planı: İlçe Rehberlik ve Araştırma Merkezi'ne gidilerek MEB destekli ücretsiz özel eğitim planı çıkarılır.
ÇÖZGER raporu süreli mi verilir, süresiz mi?
Çocukların gelişim ve büyüme süreçleri devam ettiği için ÇÖZGER raporları genellikle 1, 2 veya 3 yıl süreli olarak tanzim edilir. 18 yaşını doldurduklarında ise yetişkin engelli sağlık kurulu raporuna geçiş yapılır.
Çocuğun ÇÖZGER raporuyla anne erken emekli olabilir mi?
Evet. 5510 sayılı Kanun'un 28. maddesi uyarınca, ÇÖZGER raporunda 'BÖGV', 'ÇİÖGV' veya 'ÖKGV' derecesi bulunan ağır engelli çocuk annelerinin çalıştıkları her 4 yıla 1 yıl ilave prim eklenir ve yaş hadlerinden düşülür. Detaylar için Engelli Emeklilik Tablosu sayfamıza bakın.
ÇÖZGER raporuna itiraz nasıl yapılır?
Rapor e-Devlet sistemine düştükten sonra 30 gün içinde İl Sağlık Müdürlüğü'ne dilekçe verilerek ikinci bir yetkili hastaneye sevk talep edilir. Detaylar için Rapor Oranı Düşenler İtiraz Rehberi sayfamıza göz atın.
