ÖTV Muafiyetli Araç Alımında Otomatik Vites ve Özel Tertibat Ayrımı 2026: Sol Bacak, Sağ Bacak ve Kod Kılavuzu
2026 %40-89 engelli ÖTV muafiyetli araç alımında otomatik vites ve mekanik tertibat farkı: Sol bacak engellilerde fabrika çıkışlı otomatik vites kuralı, sağ bacak/kolda aparat zorunluluğu, ehliyet kodları ve GİB özelgeleri.
📌 İçindekiler Rehberi
Maaş Yatış ve Hak Güncellemelerini Kaçırmayın
81 ilin evde bakım maaşı ve engelli hakları duyuruları anında cebinize gelsin.
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) Kanunu'nun 7/2-b maddesi ve Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) ÖTV (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği uyarınca; engellilik derecesi %90'ın altında (%40–%89 arasında) olan ortopedik engelli vatandaşlarımızın sıfır kilometre taşıt alımında ÖTV muafiyetinden yararlanabilmesi, aracın hareket ettirici aksamında özel bir tadilat/tertibat bulunmasına bağlanmıştır. Ancak burada en kritik ayrım sol alt ekstremite (sol bacak/ayak) engellileri ile sağ bacak veya üst uzuv (kol/el) engellileri arasındadır. Sol bacak engelliler için fabrika çıkışı orijinal otomatik vitesli araçlar doğrudan özel tertibat sayılırken, diğer gruplarda mekanik aparat taktırma zorunluluğu bulunmaktadır. Bu kapsamlı rehberde tüm uzuv ayrımlarını, ehliyet kodlarını ve vergi dairesi onay kurallarını bulabilirsiniz.
⚡ Hızlı Mevzuat Özeti: Otomatik Vites Ne Zaman Tertibat Sayılır?
Sol Ayak / Sol Bacak Engelliler: Debriyaj pedalını kullanmaya engel ortopedik rahatsızlığı olanlarda, hiçbir mekanik aparat taktırmaksızın fabrika üretimi orijinal otomatik vitesli araçlar kanunen 'özel tertibat' kabul edilir ve sıfır ÖTV ile alınabilir. Sağ Ayak / Bacak / Kol Engelliler: Mutlaka fren-gaz pedalı aktarımı veya direksiyon topuzu gibi fiziksel mekanik bir tertibat takılması ve TSE projesi onaylatılması zorunludur.
1. Ortopedik Engel Gruplarına Göre Tertibat ve Araç Şartları Tablosu (2026)
| Ortopedik Engel Bölgesi | Zorunlu Ehliyet / Kısıt Kodu | Araçta İstenen Tertibat Türü | Aracı Başkası Kullanabilir mi? |
|---|---|---|---|
| Sol Bacak / Sol Ayak / Sol Kalça | 10.02 veya 78 (Otomatik Vites) | Fabrika Orijinal Otomatik Vites (İlave aparat yok) | EVET (Herkes serbestçe kullanabilir) |
| Sağ Bacak / Sağ Ayak / Sağ Kalça | 20.06 / 25.04 (Fren/Gaz aktarımı) | Gaz pedalının sola alınması / elden gaz-fren kolu | HAYIR (Yalnızca engelli birey kullanabilir) |
| Sağ Kol / Sağ El Kısıtlılığı | 35.03 / 40.11 (Direksiyon topuzu/sinyal) | Direksiyona topuz + sinyal kolunun sola aktarımı | HAYIR (Yalnızca engelli birey kullanabilir) |
| Sol Kol / Sol El Kısıtlılığı | 35.04 / 40.14 (Silecek/far aktarımı) | Otomatik vites + fonksiyonel kumanda aparatları | HAYIR (Yalnızca engelli birey kullanabilir) |
| Çift Bacak (Parapleji vb.) | 20.03 / 25.04 (Elden tam kumanda) | Fren ve gazın tamamen elden kumanda kollarına bağlanması | HAYIR (Yalnızca engelli birey kullanabilir) |
ÖTV muafiyetli araç fiyat hesaplaması için ÖTV Muafiyet Hesaplayıcı sayfamızı ziyaret edin.
2. Sol Bacak Engellilerin Büyük Avantajı (Neden Herkes Kullanabilir?)
Danıştay ve Gelir İdaresi Başkanlığı kararları doğrultusunda; sol alt ekstremitede engeli olan vatandaşlarımızın satın aldığı araçta herhangi bir sonradan eklenmiş mekanik parça bulunmadığı, aracın fabrikadan çıktığı haliyle standart otomatik vitesli olduğu için; bu araçlar Karayolları Trafik Yönetmeliği uyarınca engellinin eşi, çocukları, anne-babası ve üçüncü şahıslar tarafından da hiçbir yasal kısıtlama olmaksızın serbestçe sürülebilmektedir.
3. Sağ Bacak ve Üst Ekstremite Engellilerde TSE ve Tadilat Süreci
- Sağlık Kurulu ve Sürücü Raporu: İl Sağlık Müdürlüğü Komisyonu'ndan üzerinde spesifik tertibat kodları (Örn: 20.06, 25.04) bulunan Sürücü Sağlık Raporu alınır.
- Sıfır Araç Seçimi: Yetkili bayiden 2026 ÖTV muafiyet üst limiti olan 2.873.972 TL'nin altındaki araç seçilir.
- TSE Onaylı Mühendislik Projesi: Yetkili makine mühendisi tarafından engellinin raporundaki koda birebir uygun mekanik aparat projesi çizilir.
- Aparat Montajı ve TÜVTÜRK Muayenesi: Sanayi Bakanlığı onaylı yetkili serviste montaj yapılır ve TÜVTÜRK'te 'Tadilat Muayenesi' yapılarak onaylatılır.
- Vergi Dairesi Onayı ve Tescil: Nakil Vasıtaları Vergi Dairesi projeyi inceleyerek ÖTV muafiyetini onaylar ve ruhsata 'Özel tertibatlı engelli aracı' şerhi düşülür.
Örnek Başvuru ve İtiraz Dilekçesi Şablonu
(İlçe / İl)
BAŞVURU SAHİBİ: [Adınız Soyadınız] – T.C. Kimlik No: [..........]
İKAMET ADRESİ: [Açık Adresiniz, İlçe / İl]
İLETİŞİM / TEL: [05.. ... .. ..]
KONU: ÖTV Muafiyetli Araç Alımında Otomatik Vites ve Özel Tertibat Ayrımı 2026 Talebi ve İşlemlerin Başlatılması Hakkında.
AÇIKLAMALAR:
Ekte sunulan Sağlık Bakanlığı onaylı Engelli Sağlık Kurulu Raporumda belirtilen %... oranındaki engellilik durumum doğrultusunda, 2026 yılı mevzuat hükümleri çerçevesinde ilgili haktan yararlanmak istiyorum. Gerekli incelemelerin yapılarak talebimin işleme alınmasını saygılarımla arz ve talep ederim. ../../2026
İMZA: [Ad Soyad]
EKLER:
1. Engelli Sağlık Kurulu Raporu Sureti (e-Devlet Barkodlu)
2. T.C. Kimlik Kartı Fotokopisi
3. İkametgah ve Gelir Durum Belgeleri
Sol bacak engelli raporumda 'Özel tertibatlı araç kullanır' yazması zorunlu mu?
Yeni yönetmelik uyarınca raporda 'Sadece hareket ettirici aksamda özel tertibatlı taşıt kullanması gerekir' ibaresi yer almalı veya İl Sağlık Komisyonu raporunda 10.02/78 kodları bulunmalıdır.
İki kolu da ampute olan biri ÖTV'siz araç alabilir mi?
Evet. Özel ayak kumandalı veya joystick kontrollü yüksek teknolojili tertibat projeleri çizdirilerek ÖTV muafiyetli araç alınabilir.
Otomatik vitesli araca sonradan manuel vites parçası taktırılabilir mi?
Hayır. Aracın tescil projesine aykırı hiçbir mekanik değişiklik yapılamaz, aksi halde ÖTV muafiyeti iptal edilir ve cezalı vergi tahakkuk eder.