Engelli Ehliyet Kodları Anlamları 2026: 10.02, 78, 20.06, 35.03, 40.11 ve İl Sağlık Komisyonu Rehberi
2026 Karayolları Trafik Yönetmeliği engelli sürücü belgesi kısıt ve tertibat kodları tam listesi: 10.02 ve 78 otomatik vites, 20.06 sol ayak gaz pedalı, 35.03 direksiyon topuzu, 01.01 gözlük kodları, ÖTV muafiyeti bağlantısı ve kod sildirme.
📌 İçindekiler Rehberi
Maaş Yatış ve Hak Güncellemelerini Kaçırmayın
81 ilin evde bakım maaşı ve engelli hakları duyuruları anında cebinize gelsin.
1 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe giren Avrupa Birliği uyumlu yeni tip sürücü belgeleri sistemiyle birlikte; eski tip H sınıfı engelli ehliyetleri tamamen yürürlükten kaldırılmış ve yerine üzerinde özel kısıt ve araç uyarlama kodları bulunan A, B veya engelli B sınıfı ehliyetler getirilmiştir. Engelli veya sağlık sorunu olan bir bireyin hangi tür aracı kullanabileceği, aracına hangi mekanik aparatların takılması gerektiği ve 4760 sayılı Kanun kapsamında sıfır ÖTV ile araç alıp alamayacağı doğrudan ehliyetin arkasında 12. satırda yazan bu sayısal kısıt ve tertibat kodları ile belirlenmektedir. Bu kapsamlı rehberde, 2026 yılı güncel engelli ehliyet kodlarının tam listesini, anlamlarını, ÖTV muafiyetiyle olan doğrudan ilişkisini ve kod değiştirme/sildirme adımlarını bulabilirsiniz.
⚡ Hızlı Mevzuat Özeti: En Önemli Engelli Ehliyet Kodları Nelerdir?
10.02 ve 78 Kodları: Sadece otomatik vitesli araç kullanabilir (Sol bacak engellilerde doğrudan ÖTV muafiyeti sağlar). 20.06 Kodu: Gaz pedalı sola aktarılmış araç (Sağ bacak engellilerde ÖTV muafiyeti sağlar). 35.03 Kodu: Direksiyondan sol/sağ elle kumanda edilen mekanik topuz (Kol/el kısıtlılığında ÖTV muafiyeti sağlar). 47. Kodu: İki tekerlekli taşıt kullanamaz (Sadece 4 tekerli binek araç sürer).
1. 2026 Engelli Sürücü Belgesi Kısıt ve Tertibat Kodları Tam Listesi Tablosu
| Ehliyet Kodu | Resmi Mevzuat Tanımı | Gereken Araç Uyarlaması / Kısıtlama | ÖTV Muafiyeti Sağlar mı? |
|---|---|---|---|
| 10.02 | Otomatik vitesli araç | Aracın fabrika üretimi otomatik şanzımanlı olması şarttır. | EVET (Sol alt ekstremite engellilerde) |
| 78 | Sadece otomatik vitesli araçlar | Manuel vitesli araç kullanması kanunen yasaktır. | EVET (Sol alt ekstremite engellilerde) |
| 20.06 | Uyarlanmış gaz pedalı | Gaz pedalının sol ayağın kullanabileceği şekilde sola aktarılması. | EVET (Sağ bacak / ayak engellilerde) |
| 25.04 | El ile kumanda edilen hızlanma sistemi | Elden gaz kolu montajı (pedalsız sürüş). | EVET (İki bacağı felçli / ampute olanlarda) |
| 20.03 | Sol ayakla kullanılan fren pedalı | Fren mekanizmasının sol ayağa göre uyarlanması. | EVET (Sağ ayak amputasyonunda) |
| 35.03 | Direksiyon simidine monte edilen kontrol topuzu | Tek elle güvenli manevra için direksiyona topuz takılması. | EVET (Kol / omuz / el engellilerinde) |
| 40.11 | Direksiyon simidinden sol el ile erişilen kumandalar | Sinyal, silecek ve far kollarının sol tarafa aktarılması. | EVET (Sağ kol kısıtlılığında) |
| 47 | İki tekerlekli araç kullanamaz | Motosiklet ve moped kullanması yasaktır; binek oto kullanır. | Doğrudan sağlamaz, diğer kodlarla birleşir. |
| 102 | Ticari araç, resmi araç ve ambulans kullanamaz | Yalnızca kendi adına hususi şahsi araç kullanabilir. | Kısıt kodudur, muafiyet vermez. |
| 01.01 | Gözlük kullanımı zorunlu | Sürücünün araç kullanırken optik gözlük takması zorunludur. | HAYIR (Genel sürücü kısıtıdır) |
| 02 | İşitme cihazı kullanımı zorunlu | Araçta dikiz aynası ve işitme cihazı bulundurma şartı. | HAYIR |
ÖTV muafiyetli araç limitlerini ve şartlarını görmek için Otomatik Vites ve Tertibat Ayrımı Rehberi sayfamıza bakın.
2. Engelli Ehliyeti ve Kısıt Kodları Nasıl Alınır? (3 Aşamalı Süreç)
- 1. Aşama (Aile Hekimi Muayenesi): İlk başvuru ikamet ettiğiniz yerdeki Aile Hekimine yapılır. Aile hekimi genel fiziksel ve göz muayenesini yaparak sizi Devlet Hastanesi'nin ilgili uzman hekimlerine (Ortopedi, Nöroloji, FTR, Göz) sevk eder.
- 2. Aşama (Hastanede Uzman Hekim Muayeneleri): İlgili uzman hekimler uzuvlardaki hareket kısıtlılıklarını santimetre, açı ve kas gücü derecesi olarak sisteme girer ve İl Sağlık Müdürlüğü Komisyonu'na sevk eder.
- 3. Aşama (İl Sağlık Müdürlüğü Komisyonu Kararı): İl Sağlık Müdürlüğü bünyesinde toplanan ve içinde makine mühendisinin de yer aldığı komisyon, sürücünün vücut durumuna göre hangi kodların ehliyete yazılacağına kesin karar verir ve barkodlu 'Sürücü Adayları ve Sürücüler İçin Sağlık Raporu' e-Devlet'e işlenir.
- 4. Aşama (Nüfus Müdürlüğü Ehliyet Basımı): Randevu alınarak İlçe Nüfus Müdürlüğü'ne gidilir; yeni tip sürücü belgesi üzerine bu kodlar lazerle işlenerek basılır.
3. Ehliyet Kodları ile Sağlık Kurulu Raporu Kodları Uyuşmazlığı
Vergi dairelerinin ÖTV muafiyet onayında en çok ret verdiği durum, Engelli Sağlık Kurulu Raporu'ndaki teşhis ile Ehliyetteki tertibat kodlarının birbiriyle çelişmesidir. Örneğin; sağlık raporunda sağ bacak engeli yazarken ehliyette sadece 10.02 (otomatik vites) kodu varsa vergi dairesi ÖTV muafiyetini onaylamaz. Ehliyete mutlaka sağ bacak için 20.06 gibi pedala yönelik özel kodun yazdırılması gerekir.
4. Ehliyetteki Hatalı Kodlar Nasıl Değiştirilir veya Sildirilir?
Sağlık durumunuz iyileştiğinde veya komisyonun hatalı kod yazdığını düşündüğünüzde; rapor tarihinden itibaren 30 gün içinde İl Sağlık Müdürlüğü'ne yazılı itiraz dilekçesi verilir. İl Sağlık Müdürlüğü sizi başka bir ildeki Hakem Sağlık Komisyonu'na sevk eder; oranın verdiği karar kesinleşir.
🔗 İlgili Hesaplama Araçları ve Rehberler:
10.02 kodu olan biri manuel vitesli araba kullanabilir mi?
HAYIR. Ehliyetinde 10.02 veya 78 kodu olan sürücünün manuel vitesli araba kullanması 'Geçersiz Sürücü Belgesi ile Araç Kullanmak' sayılır; ağır para cezası kesilir ve araç bağlanır.
Ehliyet kodları her 5 yılda bir yenilenmek zorunda mıdır?
Genellikle kısıtlı engelli sürücü belgelerine komisyon tarafından 2, 3 veya 5 yıl kontrol süresi (geçerlilik süresi) konulabilir. Süre bittiğinde tekrar komisyona girilerek sağlık kontrolü yaptırılır.
Gözlük kodu (01.01) ÖTV muafiyeti sağlar mı?
Hayır. Görme kısıtları, işitme cihazı kodları veya tansiyon kodları tek başına ÖTV muafiyeti sağlamaz; ÖTV muafiyeti yalnızca ortopedik uzuv kısıtlarına veya %90 üzeri genel orana bağlıdır.